Artroskopia stawu kolanowego pozwala na jego dokładne zdiagnozowanie i leczenie, przy bardzo małej inwazyjności. Jest to aktualnie jedna z najbardziej popularnych i uniwersalnych technik operacyjnych. Polega ona na rozpoznaniu patologii, a następnie przeprowadzeniu zabiegu naprawczego. Podczas artroskopii ortopeda usuwa fragmenty uszkodzonych łękotek, ciała obce, kikuty zerwanych więzadeł, przerośnięte ciało tłuszczowe Hoffy oraz błonę maziową. Zaopatruje on także obszary uszkodzonej chrząstki stawowej i przeprowadza procedury zszycia uszkodzonych łękotek. Po operacji kolano nie wymaga unieruchomienia, a pacjent następnego dnia zostaje wypisany do domu.

Zabieg musi zostać przeprowadzony w warunkach szpitalnych i najczęściej towarzyszy mu znieczulenie podpajęczynówkowe czyli „znieczulenie w plecy”. Podczas artroskopii, przez nacięcia zostaje wprowadzona do kolana mała kamera oraz miniaturowe instrumenty chirurgiczne.

Warto pamiętać, że artroskopia pozwala nie tylko na “zajrzenie” do wnętrza stawu kolanowego, ale również innych stawów (np. barkowego, biodrowego czy skokowego).


Po co nam staw kolanowy?

Staw kolanowy to największy staw w naszym organizmie. Zbudowany jest z kości piszczelowej, udowej i rzepki, a także zawiera w sobie dwie łękotki, liczne więzadła i chrząstkę stawową szklistą. Prawdopodobieństwo wystąpienia schorzeń tej części ciała może zależeć od wielu czynników, takich jak: rodzaj pracy, podejmowanej aktywności fizycznej, a także przebytych chorób ogólnoustrojowych, mających wpływ na układ kostno-mięśniowy. Zdecydowanie najczęstszą przyczyną patologii stawu kolanowego są jednak urazy.


Objawy

W jaki sposób możemy rozpoznać, że z naszym kolanem jest się coś nie tak? Najczęstszymi objawami sugerującymi chorobę kolana jest ból, ograniczenie ruchu, zablokowanie stawu oraz krepitacje, czyli „trzeszczenia”. Jeżeli początkiem problemów był uraz, to w początkowym okresie, obserwujemy przede wszystkim obrzęk, zaczerwienienie i ból, a także ograniczenie zakresu ruchu stawu. Nierzadko odczuwalna jest również niestabilność stawu, czyli tzw. „uciekanie kolana”. Czas trwania objawów jest różny u każdego pacjenta, dlatego w przypadku niepokojących dolegliwości konieczna jest konsultacja z ortopedą.


Wskazania do zabiegu

Objawy takie jak ból, zablokowanie kolana, odczuwalne bolesne przeskakiwanie i niestabilność stawu, które trwają powyżej kilku tygodni, są wskazaniem do artroskopii. Bagatelizowanie bądź ignorowanie powyższych symptomów może prowadzić do nieodwracalnych zmian w obrębie chrząstki stawowej kolana, co bezpośrednio prowadzi do choroby zwyrodnieniowej.

W obecnych czasach, jednym z najczęstszych wskazań do artroskopii stawu kolanowego, jest uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej bądź zerwanie więzadła krzyżowego przedniego. Konieczność wykonania zabiegu występuje jednak również w sytuacji uszkodzeń chrząstki stawowej, zapalenia błony maziowej, obecności ciał wolnych (np. kawałka odłamanej chrząstki po urazie), oraz przerośniętych fałdów maziowych.

Artroskopia jest konieczna, jeśli pacjent z objawami patologii stawu kolanowego zostanie zakwalifikowany do zabiegu przez ortopedę i anestezjologa.


Przeciwwskazania zdrowotne do zabiegu

- nowotwór,

- otyłość,

- żylaki,

- ubytki neurologiczne,

- niewydolność mięśniowa,

- inne przeciwskazania internistyczne.


W jaki sposób przygotować się do zabiegu

- na 2 tygodnie przed zabiegiem Pacjent powinien wykonać badania krwi (morfologia, elektrolity, układ krzepnięcia, grupa krwi, glukoza, kreatynina, antygen Hbs, przeciwciała ANTY-HCV),

- w sytuacji występowania jednocześnie schorzeń nieortopedycznych, na 7 dni przed zabiegiem Pacjent powinien dostarczyć zaświadczenie od lekarza prowadzącego o braku przeciwwskazań do wykonania zabiegu,

- na 7 dni przed zabiegiem Pacjent powinien odstawić leki rozrzedzające krew takie jak Acenocumarol czy Sintron,

- na 6 godzin przed zabiegiem Pacjent nie powinien nic jeść i pić.


Przebieg zabiegu i rekonwalescencja

W celu przeprowadzenia zabiegu, chirurg wykonuje w kolanie dwa-trzy niewielkie nacięcia, zwane portami, o długości 4-5 mm. Przez pierwszy z nich do kolana zostaje wprowadzona kamera endoskopowa. To właśnie dzięki niej ortopeda może zajrzeć do wnętrza kolana i sprawdzić zakres istniejących uszkodzeń. Następnie do kolana zostaje wpompowany jałowy płyn, który powoduje rozszerzenie stawu i uzyskanie lepszego pola widzenia. Drugi i każdy kolejny otwór służą do wprowadzenia odpowiednich mikronarzędzi, którymi chirurg-ortopeda dokonuje naprawy stawu. Po zakończonym zabiegu wypłukuje się staw i zszywa nacięte miejsca. Podczas artroskopii stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, w trakcie którego Pacjent pozostaje świadomy, nie odczuwając bólu.

Czas rekonwalescencji wynosi od 4 do 6 tygodni.


Ćwiczenia po zabiegu

Sama artroskopia kolana, ze względu na stosowane znieczulenia, jest bezbolesna, jednak podczas rekonwalescencji może występować dyskomfort oraz obrzęk – do momentu ich ustąpienia pacjent powinien „oszczędzać” i chłodzić kolano. Ważny jest również odpoczynek, ponieważ zbyt duża ilość ruchu może spowodować powiększenie bólu i występowanie krwawienia. Do pełnej aktywności należy powracać stopniowo, zaczynając po kilku dniach od zabiegu. Długość powrotu do formy wynosi od 4 do 6 tygodni.